Giải quyết thách thức môi trường, nền tảng phát triển công nghiệp

03/11/2023 08:32 Số lượt xem: 188

Bắc Ninh tự hào là điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư nước ngoài, với nhiều thương hiệu nổi tiếng đã góp mặt tại các KCN như: Samsung, Canon, Amkor, Goertek… cùng tiềm lực kinh tế làng nghề phát triển mạnh mẽ, là cơ hội để Bắc Ninh giữ vững vị thế của một trong những cực tăng trưởng Vùng Thủ đô, vùng kinh tế đồng bằng sông Hồng. Song song với những lợi thế đó, tỉnh cũng phải đối mặt với hệ luỵ ô nhiễm môi trường hết sức nghiêm trọng, đòi hỏi những giải pháp thận trọng, quyết liệt trong giải quyết các vấn đề môi trường cấp bách, bảo đảm sự phát triển hài hoà, bền vững giữa 3 trụ cột Kinh tế-Môi trường-Xã hội.

Bài 1: Xử lý tận gốc ô nhiễm môi trường làng nghề

“Bắc Ninh hành động vì môi trường sạch” trở thành quyết tâm chính trị, chương trình hành động của các cấp, ngành, địa phương trong tỉnh. Hướng trọng tâm vào các điểm, lĩnh vực ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người dân, gây bức xúc dư luận xã hội.

 

Lãnh đạo tỉnh chỉ đạo xử lý ô nhiễm môi trường tại xã Văn Môn.

 

Đến năm 2025 sẽ giải quyết triệt để các làng nghề bị ô nhiễm nghiêm trọng

Đặc thù của tỉnh có nhiều làng nghề truyền thống, tồn tại hàng trăm năm, được phân bố rộng khắp các địa phương trong tỉnh. Sự tồn tại và phát triển của các làng nghề góp phần quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội chung của tỉnh, nhất là kinh tế nông thôn khởi sắc. Trước những ưu điểm đó, tỉnh quy hoạch các cụm công nghiệp làng nghề theo ngành hàng, đáp ứng yêu cầu từ thực tiễn, thúc đẩy quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế, lao động nông nghiệp, phù hợp quá trình CNH-HĐH nông nghiệp, nông thôn.
Tuy nhiên, đa số các cơ sở sản xuất trong làng nghề có quy mô nhỏ, công nghệ lạc hậu, tiêu tốn nhiều nguyên, nhiên liệu, gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, nhất là ở lĩnh vực sản xuất giấy, cô đúc nhôm… Trong khi đó, hầu hết các làng nghề chưa đầu tư xây dựng công trình xử lý nước thải, khí thải, chất thải, nên song song với sự phát triển nhanh chóng về kinh tế, tình trạng ô nhiễm môi trường ngày càng gia tăng, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống và sức khỏe người dân, nhất là thế hệ tương lai.
Đề án tổng thể bảo vệ môi trường tỉnh, giai đoạn 2019-2025 chỉ rõ mục tiêu: Tập trung giải quyết các vấn đề môi trường cấp bách, nhằm khắc phục và giảm thiểu ô nhiễm môi trường đối với khu vực làng nghề, lộ trình đến năm 2025 sẽ giải quyết triệt để các làng nghề bị ô nhiễm nghiêm trọng. Ngay từ bây giờ, tỉnh chỉ đạo các cấp, ngành, địa phương dồn lực để hiện thực hóa quyết tâm chính trị này bằng việc lập và tổ chức triển khai thực hiện các đề án, dự án xử lý ô nhiễm môi trường nước thải, khí thải chất thải tại các làng nghề.
Điển hình như: Đề án “Tổng thể xử lý ô nhiễm môi trường phường Phong Khê, thành phố Bắc Ninh, giai đoạn 2022-2030”; đề án “Tổng thể xử lý môi trường làng nghề xã Văn Môn, huyện Yên Phong, giai đoạn 2022-2026”; đang xây dựng đề án “Tổng thể xử lý ô nhiễm môi trường làng nghề bún Khắc Niệm, thành phố Bắc Ninh, giai đoạn 2022-2025”… Xây dựng và tổ chức thực hiện phương án bảo vệ môi trường đối với các địa phương có làng nghề truyền thống; thành lập Tổ tự quản về bảo vệ môi trường; rà soát các điều kiện bảo vệ môi trường, kế hoạch phát triển, chuyển đổi ngành nghề hoặc di dời ra khỏi khu dân cư đối với cơ sở sản xuất không thuộc ngành nghề được khuyến khích phát triển, gây ô nhiễm môi trường; thanh, kiểm tra thường xuyên, đột xuất các cơ sở sản xuất có nguy cơ gây ô nhiễm cao trong làng nghề để có biện pháp xử lý; yêu cầu thực hiện đầy đủ các quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường; đầu tư các công trình xử lý nước thải, khí thải theo quy định, ký hợp đồng và chuyển giao các loại chất thải rắn, chất thải nguy hại phát sinh với đơn vị có đủ chức năng,… nhằm lập lại trật tự công tác bảo vệ môi trường trong các làng nghề.
Quyết tâm chính trị về làm sạch môi trường làng nghề được khẳng định bằng việc HĐND tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 02/2022/NQ-HĐND quy định một số chính sách đầu tư, hỗ trợ xử lý ô nhiễm môi trường khu vực nông thôn, làng nghề trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh. Sở Công Thương xây dựng báo cáo điều chỉnh, bổ sung quy hoạch CCN và xây dựng “Chương trình hỗ trợ đầu tư hạ tầng cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh, giai đoạn 2022-2025”. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất nằm xen kẹp trong khu dân cư có thể di dời ra CCN được đầu tư hệ thống xử lý môi trường, vừa thúc đẩy sản xuất phát triển, vừa bảo đảm các yếu tố môi trường bền vững.

 

Các cơ sở sản xuất giấy tự đầu tư xây dựng hệ thống xử lý nước thải tuần hoàn.

 

Cụ thể hoá chủ trương bằng hành động

Ô nhiễm môi trường ở các làng nghề sản xuất giấy Phong Khê, bún Khắc Niệm (TP Bắc Ninh); cô đúc nhôm ở xã Văn Môn (Yên Phong) trở nên trầm trọng nhiều năm, tưởng chừng như không thể có phương án giải quyết. Quan điểm chỉ đạo của tỉnh chỉ rõ “việc khó mấy cũng phải làm”, với phương châm huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, đến nay, hiện trạng môi trường ở các làng nghề trên chuyển biến rõ rệt, lộ trình sẽ xử lý dứt điểm trong năm 2025.
Đề án “Tổng thể xử lý ô nhiễm môi trường phường Phong Khê, thành phố Bắc Ninh, giai đoạn 2022-2030” đưa ra lộ trình dừng hoạt động sản xuất đối với các cơ sở sử dụng đất sai mục đích, nằm trong khu dân cư trước ngày 31-12-2024; dừng hoạt động sản xuất đối với các cơ sở trong CCN Phong Khê I, Phong Khê II đến hết năm 2029. Trước mắt, UBND thành phố Bắc Ninh chỉ đạo các phòng, đơn vị tăng cường tuyên truyền, vận động nhân dân và các cơ sở, doanh nghiệp sản xuất giấy thực hiện nghiêm các nội dung về bảo vệ môi trường; thành lập nhiều đoàn kiểm tra về lĩnh vực môi trường đối với các tổ chức, cá nhân sản xuất giấy tại phường, ở đó, lực lượng nòng cốt là Công an thành phố, phòng Tài nguyên và Môi trường, kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm về xả thải gây ô nhiễm môi trường. Việc xử lý các cơ sở vi phạm đảm bảo thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường, an toàn điện, phòng cháy chữa cháy và an toàn lò hơi.
Thành phố Bắc Ninh tiếp tục đầu tư, vận hành hiệu quả Nhà máy xử lý nước thải tập trung, công xuất xử lý giai đoạn I là 5.000 m3/ngày, đêm, hiện có 194/207 cơ sở sản xuất đấu nối trực tiếp vào nhà máy để xử lý nước thải. Về khí thải sử dụng hơi thương phẩm; chất thải được ký hợp đồng thu gom với đơn vị có đủ năng lực xử lý, khắc phục cơ bản tình trạng gây ô nhiễm ra môi trường.
Về thực trạng ô nhiễm tại làng nghề sản xuất bún Khắc Niệm, trước mắt được xử lý bằng việc xây dựng bể Biogas; tiếp tục công trình cải tạo hệ thống xử lý nước thải, công suất 400 m3/ngày, đêm; xây dựng dự thảo đề án “Tổng thể xử lý ô nhiễm môi trường làng nghề phường Khắc Niệm giai đoạn 2022-2025” trong đó định hướng xử lý bằng phương pháp sinh học (sử dụng vi sinh IMO).
Đối với thực trạng ô nhiễm môi trường ở xã nghề Văn Môn, huyện Yên Phong đã nỗ lực phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành tổ chức nhiều cuộc họp triển khai tiến độ thực hiện dự án “Thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn tồn đọng”; đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng và triển khai xây dựng dự án “Khu xử lý chất thải rắn sinh hoạt và chất thải rắn làng nghề xã Văn Môn”; thực hiện hiệu quả, đúng lộ trình đề án “Tổng thể xử lý môi trường làng nghề xã Văn Môn, giai đoạn 2022-2026”.
Hiện nay, huyện Yên Phong chỉ đạo xã Văn Môn tổ chức lắp đặt 81 camera an ninh, máy chủ đặt tại Công an xã, kết nối với Công an huyện để phục vụ công tác an ninh, trật tự, an toàn giao thông, giám sát tình trạng đổ, đốt chất thải không đúng nơi quy định để có biện pháp xử lý nghiêm; xây dựng phương án xử lý ô nhiễm môi trường làng nghề trên địa bàn xã, trình UBND huyện phê duyệt. Ký cam kết với các tổ chức, gia đình có hoạt động cô đúc nhôm không đổ chất thải bừa bãi, bố trí khu vực lưu giữ tạm thời chất thải; xây dựng đề cương tuyên truyền thực hiện Đề án tổng thể xử lý môi trường làng nghề xã Văn Môn gửi đến các cơ quan, đơn vị có liên quan thực hiện… CCN làng nghề Mẫn Xá sẽ là điểm mấu chốt để xử lý ô nhiễm môi trường triệt để tại đây khi di chuyển được các cơ sở sản xuất trong làng nghề ra CCN.
Có thể thấy, lời giải cho bài toán ô nhiễm môi trường làng nghề đang dần được gỡ các nút thắt, khẳng định Bắc Ninh đi đúng xu hướng của sự phát triển, đó là không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế, từng bước hướng đến xanh hoá nền kinh tế, hình thành một Bắc Ninh năng động, phát triển, là cực tăng trưởng của Vùng thủ đô, hướng đến trở thành thành phố thông minh, đáng sống.

Bài 2: Xây dựng KCN “xanh, sạch, đẹp”

Nguồn: Theo baobacninh.com.vn